• Przejdź do głównej nawigacji
  • Przejdź do treści
Weredyńscy Adwokaci

Weredyńscy Adwokaci

Adwokaci, którym zależy

  • Prawo karne
  • Prawo nieruchomości
  • Blog
  • Kontakt

prawo karne

Jazda po alkoholu – jakie kary i jak się bronić w 2025?

Mateusz Weredyński · 28.03.2024 ·

Za jazdę po alkoholu kierującemu pojazdem grożą stosunkowo surowe konsekwencje. Ten czyn od razu skutkuje zatrzymaniem przez Policję prawa jazdy z uwagi na (co do zasady) obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów orzekany w związku ze skazaniem. Od 14 marca 2024 w określonych przypadkach nietrzeźwym kierującym grozi przepadek pojazdu albo jego równowartości. Dlatego jazda po alkoholu wymaga podjęcia właściwej obrony. Poniżej wyjaśnię, jakie kary w praktyce grożą za jazdę po alkoholu i przybliżę kilka wskazówek, jak się bronić w sprawie karnej o jazdę po alkoholu.

Poszukujesz pomocy?

Nazywam się Mateusz Weredyński, jestem adwokatem. Od blisko 10 lat zajmuję się sprawami karnymi, w których specjalizuje się moja kancelaria. Mam duże doświadczenie i sukcesy w sprawach jazdy po alkoholu. Mogę pomóc Ci odzyskać prawo jazdy – tak szybko, jak to możliwe. Zadzwoń, a wyjaśnię Ci szczegóły.

Zadzwoń teraz

Na wstępie chcę podkreślić bardzo ważną kwestię: we wpisie omawiam wskazówki, które nie zastąpią właściwej obrony. Każda sprawa karna jest inna. Niekiedy detale zupełnie zmieniają obraz sprawy. Dlatego zachęcam do kontaktu z obrońcą.

Zatrzymanie za jazdę po alkoholu. Brzmi znajomo?

Jazda po alkoholu to bardzo często szok i niedowierzanie. Policja zatrzymuje Cię do kontroli drogowej, nierzadko rutynowej, niezwązanej z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, np. przekroczeniem prędkości czy nieprawidłowym wyprzedzaniem.

Policjant postanawia poddać Cię rutynowemu badaniu na zawartość alkoholu. Przybliża do Twoich ust charakterystyczny żółty alkomat bez ustnika, mówiąc „proszę dmuchnąć„. Zgodnie z poleceniem dmuchasz. Następuje chwila, która zdaje się trwać całą wieczność.

Po chwili często jak grom spada na Ciebie informacja: „wynik pozytywny, zapraszam ze mną„.

Wówczas uderza Cię naturalny w tej sytuacji stres. W głowie pojawiają się pytania „jak to możliwe?„, zaczynasz hiperanalizować spożyty wcześniej alkohol. Ogarnia Cię naturalny w tej sytuacji stres, przez co nie jesteś w stanie myśleć w pełni racjonalnie, ani też w pełni panować nad sobą.

Potem następuje kolejne badanie – alkomatem dowodowym, który pokazuje poziom stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, i informacja od Policjanta: „wykroczenie” albo „przestępstwo„. „Musimy zatrzymać Pani/Panu prawo jazdy„.

Brzmi znajomo? To bardzo częsty scenariusz spraw jazdy po alkoholu. Kiedy emocje choć trochę opadną, zastanawiasz się, co robić?

Zachowaj spokój. Zapewne czytasz mój wpis, bo to co opisałem powyżej już się zdarzyło. Masz już to za sobą. Nie masz wpływu na to, co już się zdarzyło. To na co masz wpływ, to to, jak sobie z tą sytuacją poradzić. Jestem adwokatem, karnistą. Mam duże doświadczenie i sukcesy w obronie w sprawach o jazdę po alkoholu. Zadzwoń, a wyjaśnię Ci, jak mogę pomóc w Twojej sprawie.

Zadzwoń teraz

W oparciu o wynik badania pojawią się konkretne pytania: jaka kara grozi za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przy stężeniu np. 0,3 promila? A jaka w przypadku 1 promila? Czy są szanse na warunkowe umorzenie postępowania? Co grozi za jazdę po alkoholu przy 2 lub 3 promilach? Postaram się to pokrótce wyjaśnić, bazując na swoim doświadczeniu w obronie w sprawach o jazdę po alkoholu.

Konsekwencje za jazdę po alkoholu zależą od stężenia alkoholu

Odpowiedzialność karna za jazdę po alkoholu zależy przede wszystkim od stężenia alkoholu (w wydychanym powietrzu lub we krwi). Ustawy przewidują progi stężeń, od których zależy karalność. W świadomości większości kierujących prawidłowo ugruntowało się, że od 0,2 promila i więcej to wykroczenie, a powyżej 0,5 promila to przestępstwo.

Co istotne, poniższe wskazówki dotyczą sytuacji stosunkowo typowych: zatrzymania do rutynowej kontroli lub w związku z nieznacznym przekroczeniem dozwolonej prędkości, ponadto zdarzenia o charakterze incydentalnym, jednorazowym. Nie dotyczą natomiast sytuacji złożonych, jak np. prowadzenie pojazdu po alkoholu wbrew sądowemu zakazowi, ponowne prowadzenie w stanie nietrzeźwości będąc wcześniej karanym za to przestępstwo czy spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości – które należy oceniać indywidualnie i zawsze konsultować za adwokatem z uwagi na grożącą odpowiedzialność.

Nie dotyczą one również skomplikowanych sytuacji, w których są poważne wątpliwości co do popełnienia czynu. Takie sprawy wymagają profesjonalnej obrony i mogą zakończyć się umorzeniem postępowania lub uniewinnieniem. Oto przykłady:

Wyrok Uniewinniający 4
Jazda Po Alkoholu Wyrok Uniewinnienie 1

Skuteczna obrona w sprawie o jazdę po alkoholu jest możliwa.

Jestem adwokatem specjalizującym się w sprawach karnych. Mogę pomóc odzyskać Ci prawo jazdy zatrzymane za jazdę po alkoholu. Zadzwoń do mnie, a wyjaśnię Ci szczegóły.

Zadzwoń teraz

Spis treści

KK – Kodeks karny
KW – Kodeks wykroczeń

  • Jazda po alkoholu przy około 0,2 promila
    • Jaka kara za 0,2 promila?
  • Jazda po alkoholu przy około 0,5 promila
    • Jaka kara za 0,5 promila?
      • Warunkowe umorzenie postępowania karnego
    • Jaka kara za 1 promil?
    • Jaka kara za 1,5 promila? Przepadek pojazdu
    • Jaka kara za 2 promile? Jaka kara za 3 promile?
  • Ważne zastrzeżenie

Jazda po alkoholu przy około 0,2 promila

Stężenie 0,2 promila jest graniczne dla odpowiedzialności za wykroczenie z art. 87 § 1 KW. To oznacza, że przy wartości poniżej 0,2 promila brak jest podstaw do odpowiedzialności za wykroczenie – sprawa podlega umorzeniu lub kierujący powinien zostać uniewinniony przez sąd.

W sprawach, w których stężenie alkoholu nieznacznie przekracza 0,2 promila, warto przeanalizować możliwość podważenia ustaleń dotyczących stężenia. Istotny w tej kwestii jest błąd pomiaru alkomatu. Podważenie nominalnego pomiaru i jego ustalenie na poziomie poniżej progu skutkować będzie uwolnieniem od odpowiedzialności.

Obrona w sprawach o wykroczenie jazdy po alkoholu jest bardziej złożona z uwagi na stosowane zatrzymanie prawa jazdy na czas trwania postępowania i wiążące się z tym faktyczne konsekwencje dla kierującego. Warto skonsultować ją z obrońcą.

Zadzwoń teraz

Jaka kara za 0,2 promila?

Jeśli podważenie ustaleń co do pomiaru będzie niemożliwe, a stężenie będzie oscylować w okolicy dolnej granicy (0,2-0,35 promila), kierującemu zasadniczo grożą:

  • kara grzywny (od 2.500 złotych), oraz
  • zakaz prowadzenia pojazdów (od 6 miesięcy), który sąd orzeka obowiązkowo.

Możliwe jest:

  • nadzwyczajne złagodzenie kary grzywny lub odstąpienie od jej wymierzenia,
  • odstąpienie przez sąd od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Im wyższe stężenie alkoholu – ale do wartości 0,5 promila – tym większe ryzyko wyższej grzywny lub kary surowszej: aresztu, a także dłuższego okresu zakazu prowadzenia pojazdów. W większości przypadków będzie to grzywna, która może jednak sięgać nawet 30.000 złotych. Ponadto, za wykroczenie sąd może orzec do 3 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Obronę często warto skupić na możliwie krótkim zakazie prowadzenia pojazdów, nieprzekraczającym 1 roku. W takiej sytuacji kierujący nie będzie musiał ponownie zdawać egzaminu na prawo jazdy. Nie zawsze relatywnie niskie stężenie gwarantuje takie orzeczenie. Warto zapamiętać, że ustalenia z Policją co do skazania bez rozprawy nie są wiążące dla sądu. Obronę w sprawie o to wykroczenie warto skonsultować z obrońcą.

Pomagam w sprawach o wykroczenie jazdy po alkoholu. Zadzwoń i skonsultuj ze mną Twoją sprawę.

Zadzwoń teraz

Jazda po alkoholu przy około 0,5 promila

Stężenie 0,5 promila jest granicznym dla odpowiedzialności za wykroczenie z art. 87 § 1 KW oraz za przestępstwo z art. 178a § 1 KK. Przy stężeniu do 0,5 promila (włącznie) kierujący odpowie za wykroczenie, przy stężeniu powyżej 0,5 promila – za przestępstwo (dotyczy to także przypadków stężeń prowadzących do przekraczających tę wartość, np. I pomiar – 0,48 promila; II pomiar 0,54 promila).

Podobnie, jak była mowa wyżej, w takich sytuacjach warto przeanalizować możliwość podważenia ustaleń dotyczących stężenia (i błąd pomiaru). Podważenie nominalnego pomiaru i jego ustalenie na poziomie progu 0,5 promila lub niżej skutkować będzie przyjęciem odpowiedzialności za wykroczenie.

Warto jednak pamiętać, że wówczas będzie to wykroczenie w górnym zakresie stężenia, co będzie miało wpływ na surowszą odpowiedzialność i karę. W pewnych okolicznościach zmiana kwalifikacji – chociaż uzasadniona – może okazać się w praktyce niekorzystna dla kierującego. Taką sprawę i obronę warto skonsultować z obrońcą.

Zadzwoń teraz

Jaka kara za 0,5 promila?

Jeśli nie uda się podważyć ustaleń co do stężenia, lub w okolicznościach sprawy będzie to niekorzystne dla kierującego, w przypadku skazania za przestępstwo jazdy w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 KK) przy stężeniu około 0,5 promila (do około 1 promila) obecnie kierującemu grozi:

  • kara pozbawienia wolności do lat 3,
  • świadczenie pieniężne w kwocie od 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, które sąd orzeka obowiązkowo,
  • zakaz prowadzenia pojazdów od lat 3, który sąd orzeka obowiązkowo.

Możliwe jest:

  • orzeczenie przez sąd kary łagodniejszego rodzaju: grzywny albo ograniczenia wolności,
  • warunkowe umorzenie postępowania karnego, w związku z którym sąd może nie orzekać zakazu prowadzenia pojazdów lub orzec go w niższym wymiarze (do 2 lat).

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Przy stężeniu od 0,5 promila – w praktyce do ok. 1 promila – można realnie i z powodzeniem starać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego. Wymaga to jednak podjęcia aktywnej obrony. Dużo będzie zależało od okoliczności zdarzenia, a także okoliczności dotyczących kierującego. A najwięcej od tego, jaki sąd i prokuratura prowadzą postępowanie. Każdą sprawę trzeba rozważyć indywidualnie, z uwzględnieniem „lokalnej specyfiki” – i tak też zaplanować obronę obliczoną na warunkowe umorzenie postępowania.

Jazda Po Alkoholu Warunkowe Umorzenie Postępowania 1

Pomogę Ci w obronie w kierunku warunkowego umorzenia postępowania

Warunkowe umorzenie postępowania jest kierunkiem obrony, która może zakończyć się nawet dopiero przed sądem odwoławczym. Wielokrotnie udało mi się uzyskać dla Klientów wyrok warunkowo umarzający w sprawie o jazdę po alkoholu. Zadzwoń do mnie, a wyjaśnię Ci, czy warunkowe umorzenie w Twojej sprawie jest możliwe.

Zadzwoń teraz

Dalej, im wyższe stężenie, tym surowsze konsekwencje grożą kierującemu w stanie nietrzeźwości.

Jaka kara za 1 promil?

Przy wyższym stężeniu – 1 promil i więcej – rośnie ryzyko konsekwencji surowszych konsekwencji, o których mowa wyżej. Maleje też szansa na warunkowe umorzenie postępowania karnego – choć nie jest to niemożliwe.

Kierującemu grozi:

  • wysoka grzywna (jeśli sąd zdecyduje się ją orzec)
  • kara ograniczenia wolności,
  • kara pozbawienia wolności (której wykonanie sąd może warunkowo zawiesić),
  • kara pozbawienia wolności (do 3 miesięcy) i ograniczenia wolności (tzw. hybryda); w takim wypadku niemożliwe jest zawieszenie kary pozbawienia wolności,
  • wyższe świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
  • wyższy niż minimalny zakaz prowadzenia pojazdów.

Obrona w sprawie o jazdę po alkoholu przy 1 promilu i więcej

Przy stężeniu w granicach ok. 1 promila (ok. 0,5 mg/l) sprawa o jazdę po alkoholu staje się skomplikowana. Jest trudniej o warunkowe umorzenie – ale nie jest ono niemożliwe, co wiem z doświadczenia spraw swoich Klientów. W grę wchodzą także surowsze konsekwencje – wyższa kara i wyższy niż minimalny zakaz. Przed tym również można się skutecznie bronić. Jestem adwokatem specjalizującym się w tych sprawach. Zadzwoń, a wstępnie wyjaśnię Ci możliwości obrony w Twojej sprawie.

Zadzwoń teraz

Jaka kara za 1,5 promila? Przepadek pojazdu

1,5 promila to stężenie, które 3-krotnie przekracza ustawowy próg stanu nietrzeźwości. To także stężenie, które oceniane jest jako poważnie zaburzające zdolności psychomotoryczne sprawcy – które to zaburzenia w okolicznościach konkretnego przypadku nie muszą jednak wystąpić. Kierujący w stanie nietrzeźwości 1,5 promila oceniany jest jako realnie zagrażający bezpieczeństwu w komunikacji i innym uczestnikom ruchu. A to oczywiście ma to wpływ na rozstrzygnięcie sądu o karze.

Przy stężeniu 1,5 promila bardziej prawdopodobne niż grzywna albo ograniczenie wolności jest kara pozbawienia wolności – częściej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albo orzeczona obok kary ograniczenia wolności (art. 37b KK), lecz nie można wykluczyć bezwzględnej kary więzienia. Skazanie wiązać się będzie z jeszcze wyższym świadczeniem pieniężnym i dłuższym zakazem prowadzenia pojazdów – który to zakaz sąd może orzec w wymiarze nawet do 15 lat.

Nie można także zupełnie wykluczyć szans na warunkowe umorzenie postępowania karnego, lecz przy stężeniu 1,5 promila dotyczyć to będzie jedynie przypadków szczególnych. Nie obejdzie się bez solinego przekonania nie tylko sądu, ale i prokuratora. Wskazana w tym będzie pomoc obrońcy.

Moja kancelaria specjalizuje się w sprawach karnych, a sprawy drogowe o jazdę po alkoholu to duża część mojej praktyki. W tych poważniejszych sprawach udawało mi się pomóc wymiernie złagodzić konsekwencje. Mogę pomóc Ci w Twojej sprawie.

Zadzwoń teraz

Przepadek pojazdu

Od 14.03.2024 kierującym w stanie nietrzeźwości przy stężeniu powyżej 1,5 promila grozi jeszcze jedna surowa konsekwencja: przepadek pojazdu. Przepadkowi pojazdów poświęciłem odrębny wpis na blogu.

Również w tym przypadku uzasadnione będzie podjęcie obrony zmierzającej do podważenia ustaleń co do stężenia. Tylko nieznaczne przekroczenie progu 1,5 promila skutkować będzie obligatoryjnym orzeczeniem przepadku pojazdu albo jego równowartości, która może być znaczna. Tymczasem „zejście” poniżej progu nietrzeźwości wykluczy orzeczenie przepadku (szerzej na ten temat w tym wpisie).

Warto zapamiętać, że ustawodawca przewidział „furtkę”, zgodnie z którą w przypadku jazdy w stanie nietrzeźwości, sąd będzie mógł odstąpić od orzeczenia przepadku – ale tylko wtedy, gdy zajdzie wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

Przepadek pojazdu budzi poważne wątpliwości. Pojawia się problem konstytucyjności wprowadzonych sankcji, które w toku procesu trzeba będzie podważać. W sprawach zagrożonych przepadkiem pojazdu, aby bronić się przed przepadkiem, w praktyce konieczne jest powierzenie obrony kancelarii specjalizującej się w sprawach karnych.

Można uniknąć przepadku pojazdu mimo przekroczenia progu 1,5 promila, ale wymaga to nie tylko zaangażowanej obrony, ale i przekonania sądu. Mogę pomóc Ci spróbować uniknąć przepadku pojazdu w Twojej sprawie. Zadzwoń do mnie, aby skonsultować Twoją sprawę.

Zadzwoń teraz

Jaka kara za 2 promile? Jaka kara za 3 promile?

W takim wypadku mówimy już o stężeniach, które 4-krotnie (2 promile) i 6-krotnie (3 promile) przekraczają dopuszczalny próg. Przy takim stężeniu kierujący niemal zawsze jest świadomy upośledzenia swoich zdolności psychomotorycznych. Podjęcie decyzji o prowadzeniu pojazdu w takim stanie wpływa na wysoki stopień winy kierującego i karygodności czynu. Tym samym mówimy o zagrożeniach karą w górnych zakresach:

  • kara pozbawienia wolności (której wykonanie sąd może warunkowo zawiesić, przy czym im wyższe stężenie – tym realniejsze ryzyko kary bezwzględnego więzienia),
  • wyższe świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
  • jeszcze dłuższy zakaz prowadzenia pojazdów (do maksymalnie 15 lat),
  • przepadek pojazdu albo jego równowartości.

Zaniechanie obrony w takiej sprawy realnie skutkować będzie surowymi konsekwencjami, z bezwzględną karą pozbawienia wolności. Zalecam powierzenie jej obrońcy.

Jestem doświadczonym adwokatem, karnistą. Pomogę Ci w Twojej sprawie o jazdę po alkoholu.

Zadzwoń teraz

Czy przy tak wysokim stężeniu warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe? Nie ma ku temu formalnych przeszkód, ale w praktyce może się to okazać bardzo, bardzo trudne – ale nie zupełnie niemożliwe (o czym poniżej).

Ważne zastrzeżenie

Choć to oczywiste, konieczne jest poczynienie na koniec ważnego zastrzeżenia: powyższych uwag, zwłaszcza co do grożących kar, nie należy brać jako odnoszących się wprost do konkretnej sprawy – zwłaszcza tej, w związku z którą niektórzy z Państwa trafili na ten wpis.

Jak wskazałem na wstępie, każda sprawa jest inna, a niekiedy detale zupełnie zmieniają obraz sprawy. I tak w jednej sprawie przy relatywnie niskim stężeniu alkoholu jeden sąd może orzec bezwzględną karę pozbawienia wolności, a w innej, przy wysokim stężeniu, inny sąd warunkowo umorzyć postępowanie. Prowadziłem obronę, w której sąd I instancji warunkowo umorzył postępowanie przy stężeniu blisko 3 promili (wyrok ten został jednak uchylony na skutek apelacji prokuratora). Tym samym nie ma zasady – niczego nie należy zakładać, a tym bardziej brać za pewne, bo gdy rzeczywistość okaże się inna niż założyliśmy, może być za późno na obronę.

Dlatego warto powierzyć obronę w sprawie o jazdę po alkoholu doświadczonemu obrońcy. Zachęcam do kontaktu.

Mateusz Weredyński

Adwokat. Specjalizuje się w sprawach karnych.

Skontaktuj się z adwokatem

537 555 323
kontakt@weredynscy.pl

Formularz kontaktowy

Przetwarzamy podane w formularzu dane osobowe, aby odpowiedzieć na Państwa kontakt. Administratorami Państwa danych osobowych są Małgorzata Weredyńska i Mateusz Weredyński. Szczegółowe informacje na temat przetwarzania danych osobowych, w tym dotyczące przysługujących Państwu uprawnień, znajdują się na stronie polityki prywatności. Przed zaakceptowaniem polityki prywatności prosimy o zapoznanie się z jej treścią.
Wczytywanie

Inne wpisy

zatrzymanie prawa jazdy

Adwokat Mateusz Weredyński o zwrocie prawa jazdy dla portalu BRD24.PL

Mateusz Weredyński
05.12.2025
Przepadek Pojazdu w Sprawie Karnej

Przepadek pojazdu w sprawie karnej

Mateusz Weredyński
21.03.2024

Zmiany w prawie karnym od 1 października 2023. Część ogólna

Mateusz Weredyński
05.10.2023
zatrzymanie prawa jazdy za narkotyki

Zatrzymanie prawa jazdy za narkotyki (2025)

Mateusz Weredyński
07.04.2023
zatrzymanie prawa jazdy

Zatrzymanie prawa jazdy (2025)

Mateusz Weredyński
27.03.2023

Przepadek pojazdu w sprawie karnej

Mateusz Weredyński · 21.03.2024 ·

14 marca 2024 r. wszedł w życie art. 44b Kodeksu karnego, który wprowadził nieznany dotychczas przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym. Przepadek pojazdu budzi nie tylko emocje ale i wątpliwości. Omawiam je w poniższym wpisie.

Zanim przejdę do meritum wpisu chciałbym przytoczyć pewną sytuację, która wydarzyła się jakiś czas temu na sali rozpraw w jednym z sądów rejonowych. Ta sytuacja sygnalizuje problemy, z jakimi sprawcom – a zwłaszcza ich obrońcom – przyjdzie się mierzyć w sprawach karnych, w których możliwy będzie przepadek pojazdu.

Gdy prowadziłem sprawę, o której wspominam, było krótko po uchwaleniu przepisów wprowadzających przepadek pojazdu do Kodeksu karnego. Już wówczas budziły one moje wątpliwości, a że sprawa dotyczyła przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości – w związku z którym obecnie możliwy jest przepadek pojazdu – po rozprawie poruszyłem ten temat z panią sędzią i podałem przykład. Co w sytuacji, gdy panów na wieczorze kawalerskim poniesie fantazja i wynajmą luksusowy samochód o wartości 1 mln zł, a jeden z nich – w dalszym przypływie fantazji – będzie go prowadził w stanie nietrzeźwości nakazującym orzeczenie przepadku równowartości pojazdu? Zapytałem, czy w takiej sytuacji pani sędzia orzekłaby przepadek równowartości pojazdu w kwocie 1 mln zł?

A pani sędzia, która notabene w toku sprawy kilkakrotnie podkreślała swoje wieloletnie doświadczenie orzecznicze w sądzie rejonowym, odpowiedziała bez zawahania, że oczywiście. To mnie zaniepokoiło.

Pomoc prawna w sprawach karnych zagrożonych przepadkiem pojazdu

537 555 323
kontakt@weredynscy.pl

Spis treści

KK – Kodeks karny

  • Kiedy przepadek pojazdu jest możliwy?
    • Przepadek pojazdu w związku z wypadkiem drogowym
    • Przepadek pojazdu w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego
  • Przepadek równowartości pojazdu
    • Ustalenie równowartości pojazdu
  • Pojazd pracodawcy
  • Brak orzeczenia przepadku
  • Wątpliwości dotyczące przepadku pojazdu
    • Niekonstytucyjność przepisów o przepadku pojazdu

Kiedy przepadek pojazdu jest możliwy?

Zgodnie z art. 44b § 1 KK sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym w wypadkach wskazanych w Kodeksie karnym. Są to zasadniczo dwie złożone sytuacje.

Co istotne, orzeczenie przepadku pojazdu przez sąd będzie możliwe tylko w przypadku przestępstw popełnionych od 14 marca 2024 r.

Przepadek pojazdu w związku z wypadkiem drogowym

Pierwsza sytuacja będzie miała miejsce, gdy sprawca popełni przestępstwo, które potocznie można określić jako wypadek drogowy, określone w:

  • art. 173 § 1, 2, 3 lub 4 KK (dotyczące katastrofy w komunikacji),
  • art. 174 KK (dotyczące sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji),
  • art. 177 § 1 i 2 KK (dotyczące spowodowania wypadku komunikacyjnego)

a ponadto:

  • znajdował się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, lub
  • zbiegł z miejsca zdarzenia, lub
  • spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający po popełnieniu ww. czynu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego.

W takiej sytuacji orzeczenie przepadku pojazdu przez sąd będzie co do zasady możliwe, a obowiązkowe, gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była wyższa niż:

  • 1 promil we krwi, lub
  • 0,5 mg/dm3 w wydychanym powietrzu

albo prowadziła do takich stężeń (art. 178 § 3 KK).

Przepadek pojazdu w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego

Druga sytuacja dotyczy przestępstw z art. 178a KK, tj.:

  • prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, lub
  • prowadzenia pojazdu w stanie pod wpływem środka odurzającego.

W tych sytuacjach sąd obowiązkowo orzeknie przepadek pojazdu wobec kierującego prowadzącego pod wpływem środków odurzających oraz nietrzeźwego kierującego, który popełnił występek w warunkach art. 178a § 4 KK (np. ponownie prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości lub prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości przy orzeczonym sądowym zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych).

Natomiast wobec nietrzeźwego kierującego, który popełnił występek z art. 178a § 1 KK (który np. po raz pierwszy prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości), sąd obowiązowo orzeknie przepadek pojazdu tylko gdy zawartość alkoholu w organizmie tego sprawcy była wyższa niż:

  • 1,5 promila we krwi, lub
  • 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu

albo prowadziła do takich stężeń. Poniżej tych stężeń orzeczenie przepadku wobec nietrzeźwego kierującego – sprawcy występku z art. 178a § 1 KK (prowadzącego w stanie nietrzeźwości po raz pierwszy) – będzie niemożliwe.

Sąd będzie mógł odstąpić od orzeczenia przepadku, jeśli zajdzie wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami (art. 178a § 5 KK).

Specjalizujemy się w sprawach karnych. Pomagamy w sprawach zagrożonych przepadkiem pojazdu.

Zadzwoń teraz
Napisz wiadomość

Przepadek równowartości pojazdu

Ustawodawca w kontekście przepadku pojazdu przewidział także sytuacje, w których:

  • prowadzony przez sprawcę pojazd nie stanowił jego wyłącznej własności, lub
  • sprawca po popełnieniu przestępstwa zbył, darował lub ukrył pojazd podlegający przepadkowi.

Wówczas orzeczony zostanie przepadek równowartości pojazdu (art. 44b § 2 KK).

Ustalenie równowartości pojazdu

Równowartość pojazdu w pierwszej kolejności będzie ustalona w oparciu o polisę ubezpieczeniową:

Art. 44b § 2 KK
(…) Za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo (…).

Jeśli pojazd nie będzie ubezpieczony, przyjęta zostanie średnia wartość rynkowa pojazdu odpowiadająca pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, na podstawie ogólnie dostępnych danych, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu.

Ustawodawca zasadniczo wyłączył obowiązek zasięgnięcia opinii biegłego dla ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu (art. 44b § 2 KK), zastrzegając to jedynie do wyjątkowych przypadków – gdy cechy szczególne pojazdu uniemożliwiają ustalenie średniej wartości pojazdu w oparciu o powszechnie dostępne dane (art. 44b § 3 KK).

Pojazd pracodawcy

Ustawa przewiduje ważny z punktu widzenia pracodawców wyjątek od orzeczenia przepadku pojazdu (jego równowartości).

Przepadku nie orzeka się, gdy sprawca prowadził niestanowiący jego własności pojazd mechaniczny wykonując czynności zawodowe lub służbowe polegające na prowadzeniu pojazdu na rzecz pracodawcy.

W takim przypadku jednak sąd zamiast przepadku obligatoryjnie orzeknie wobec sprawcy nawiązkę w wysokości co najmniej 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (art. 44b § 4 KK).

Jeśli poszukują Państwo pomocy prawnej w sprawie karnej, zachęcamy do kontaktu.

Zadzwoń teraz
Napisz wiadomość

Brak orzeczenia przepadku

Ustawa w art. 44b § 5 KK przewiduje wyjątek, zgodnie z którym przepadku pojazdu oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli jest to niemożliwe lub niecelowe z uwagi na utratę pojazdu przez sprawcę, jego zniszczenie lub znaczne uszkodzenie.

Wątpliwości dotyczące przepadku

Przepadek pojazdu budzi wiele wątpliwości. Tkwią one nie tylko w samych przepisach, które weszły w życie 14 marca 2024 r., ale i mają podłoże konstytucyjne.

Zaskakujące jest zwłaszcza uregulowanie dotyczące przepadku pojazdu w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego – tj. w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178a KK.

I tak orzeczenie przepadku jest obowiązkowe w przypadku prowadzenia pojazdu po alkoholu (w warunkach art. 178a § 1 KK – ale nie § 4) po przekroczeniu przez sprawcę stężenia 1,5 promila we krwi (0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu). Natomiast poniżej tego stężenia orzeczenie przepadku pojazdu (przepadku równowartości) wobec nietrzeźwego kierowcy popełniającego występek z art. 178a § 1 KK jest niemożliwe – nawet fakultatywnie (tj. zależnie od uznania sądu). Wyklucza to treść art. 178a § 5 KK.

Tym samym sytuacja prawna kierującego w stanie nietrzeźwości zasadniczo po raz pierwszy poniżej progu oraz powyżej progu różni się w sposób drastyczny i nieproporcjonalny.

Co więcej, sąd obligatoryjnie orzeknie przepadek w stosunku do kierującego pod wpływem środka odurzającego (występek z art. 178a § 1 KK) niezależnie od stężenia środka odurzającego ujawnionego w jego sprawcy. Ta regulacja jest szczególnie niepokojąca wobec częstych błędów we właściwej kwalifikacji czynów polegających na prowadzeniu pojazdu po środkach odurzających (z których wiele kwalifikowanych jest jako przestępstwo, zamiast wykroczenie).

Z obowiązujących przepisów można zatem wysnuć kuriozalny wniosek: kierującemu bardziej „opłaca się” prowadzić pojazd (w warunkach art. 178a § 1 KK – nie § 4) w stanie nietrzeźwości nieprzekraczającym 1,5 promila (0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu) niż w stanie pod wpływem przy choćby niewielkim stężeniu środka odurzającego. W tym pierwszym przypadku sprawcy nie grozi bowiem dotkliwy przepadek pojazdu (przepadek równowartości) – w tym drugim już tak.

Ponadto, analiza przepisów art. 44b § 2 i 5 KK prowadzi do wniosku, że sprawcy, któremu grozi przepadek, może „opłacać się” pojazd utracić, zniszczyć lub znacznie uszkodzić – bo wówczas, wobec niemożliwości lub niecelowości orzeczenia przepadku pojzdu (jego równowartości), sąd będzie zobligowany od tego odstąpić (art. 44b § 5 KK).

Niekonstytucyjność przepisów o przepadku pojazdu

Wreszcie przepisy o przepadku pojazdu jawią się jako niekonstytucyjne.

Po pierwsze, przepadek pojazdu stanowi sankcję bezwzględnie oznaczoną, która jest sprzeczna z Konstytucją. Jest tak dlatego, że sankcja bezwzględnie oznaczona uniemożliwia sądowi orzekanie w granicach uznania i w praktyce stanowi sankcję sztywnie narzuconą władzy sądowniczej przez władzę ustawodawczą, co jest sprzeczne z normami wyrażonymi w art. 10, 45 i 175 Konstytucji.

Po drugie, przepadek pojazdu nie spełnia wymogu określoności kary, o którym stanowi art. 42 ust. 1 Konstytucji. W świetle obowiązujących przepisów dotyczących przepadku pojazdu w istocie nie wiadomo, jaka konkretnie sankcja w postaci przepadku pojazdu (jego równowartości) grozi sprawcy. Zależy on od wartości auta, które sprawca prowadzi. Obrazowo: konsekwencje zależą od tego, do jakiego pojazdu wsiądzie potencjalny sprawca, są w istocie oderwane od czyn, którego sprawca się dopuszcza.

To z kolei narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z przyczyn oderwanych od samego, tożsamego czynu, jeden sprawca może ponieść niewspółmiernie surowszą sankcję od drugiego tylko dlatego, że prowadził droższy pojazd. Nie mówiąc już o przykładzie wskazanym na wstępie wpisu, i sytuacjach, w których mogą zapadać zupełnie nieadekwatne do czynu konsekwencje prawne. Ustawa przewiduje furtkę w postaci możliwości odstąpienia od orzeczenia przepadku z uwagi na wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami (art. 178a § 5 KK), ale doświadczenie podpowiada, że sądy mogą być niechętne do odstępstw od zasady – a nawet jeśli, często sprzeciwi się mu prokurator. Czas pokaże.

Podsumowanie

Wątpliwości konstytucyjnych dotyczących przepadku pojazdu jest więcej. Problem tkwi w tym, czy sądy nie tylko zechcą się nad nimi pochylić, ale co więcej: czy zechcą je podzielić. Dominująca większość spraw, w których grozi przepadek, trafi do sądów rejonowych, które cechuje nierzadko wyjątkowa specyfika. Ci, którzy mieli styczność z karnym wymiarem sprawiedliwości, doskonale wiedzą, co się za tym kryje. I to potęguje obawy.

Tym samym doświadczenie podpowiada, że sprawcom przestępstw, za które grozi przepadek pojazdu, przyjdzie się zmierzyć z bardzo trudną rzeczywistością karnego wymiaru sprawiedliwości. Dlatego warto odpowiednio wcześnie przystąpić do obrony.

Mateusz Weredyński

Adwokat. Specjalizuje się w sprawach karnych.

Skontaktuj się z kancelarią

537 555 323
kontakt@weredynscy.pl

Formularz kontaktowy

Przetwarzamy podane w formularzu dane osobowe, aby odpowiedzieć na Państwa kontakt. Administratorami Państwa danych osobowych są Małgorzata Weredyńska i Mateusz Weredyński. Szczegółowe informacje na temat przetwarzania danych osobowych, w tym dotyczące przysługujących Państwu uprawnień, znajdują się na stronie polityki prywatności. Przed zaakceptowaniem polityki prywatności prosimy o zapoznanie się z jej treścią.
Wczytywanie

Inne wpisy

zatrzymanie prawa jazdy

Adwokat Mateusz Weredyński o zwrocie prawa jazdy dla portalu BRD24.PL

Mateusz Weredyński
05.12.2025
Jazda Po Alkoholu Jak Się Bronić

Jazda po alkoholu – jakie kary i jak się bronić w 2025?

Mateusz Weredyński
28.03.2024

Zmiany w prawie karnym od 1 października 2023. Część ogólna

Mateusz Weredyński
05.10.2023
zatrzymanie prawa jazdy za narkotyki

Zatrzymanie prawa jazdy za narkotyki (2025)

Mateusz Weredyński
07.04.2023
zatrzymanie prawa jazdy

Zatrzymanie prawa jazdy (2025)

Mateusz Weredyński
27.03.2023

Weredyńscy Adwokaci

© 2015–2026 Weredyńscy Adwokaci

  • Kontakt
  • Kancelarie adwokackie
  • Polityka prywatności
  • Nota prawna
  • Prawo karne
  • Prawo nieruchomości
  • Adwokat Nowy Sącz
  • Jazda po alkoholu